evolutie om te lachen?

010-grauwe20gans20ovp

Dagboek 17-04-2009

Elke dag maak ik een lange wandeling, het liefst in een gebied waar bos en water is. Zo kan ik researchen voor mijn workshops, en gewoon tot mezelf komen. Soms neem ik de hond van de buren mee, en soms een huisgenoot. Maar meestal ben ik alleen en kan ik mijn gedachten de vrije loop laten, heerlijk.

Gisteren liep ik bij de Reeuwijkse plassen, en bedacht me hoe ingenieus de natuur in elkaar steekt. Iets waar ik nog dagelijks over verwonderd kan raken.

 

De natuur is nagenoeg perfect. Natuurlijke selectie laat alleen dieren en planten met die erfelijke factoren overleven die het meest geschikt zijn voor de omgeving waarin ze leven. En dat is gewoonweg meesterlijk, hoe optimaal organismen functioneren. Het lijkt wel een kosten-baten analyse die dieren elke dag maken. En de soort als geheel komt er dus positief uit.

Denk eens aan zwaluwen. Deze schattige diertjes met hun vrolijke lenteroep zijn in de winter te vinden in Afrika. Ik zou dat wel eens willen zien: onze boerenzwaluw, of de gierzwaluw in de lucht in Afrika. Naar verluid zitten zwaluwen nauwelijks. Ze zitten niet om uit te rusten, zich te poetsen, of te eten. Ze eten vliegjes en andere insecten zo uit de lucht! En als ze trekken, vliegen ze nonstop! Aan 1 stuk vanuit Afrika naar hier, en in de herfst weer terug.

Waarom doen ze dat?

 

Ze doen dat omdat in de winter hier te weinig insecten zijn om van te overleven, de koude zou heel veel eten vergen om zich warm te houden. En dus vliegen ze naar Afrika. Maar waarom blijven ze daar dan niet? Als daar toch genoeg insecten zijn om te overwinteren, kan je beter daar blijven, toch? Dat is een feit. Waarom dieren trekken onderzoeken biologen al jaren. Voor de zwaluw geldt: voor het grootbrengen van jongen heeft een zwaluw nog meer insecten nodig dan er te vinden zijn in zijn overwintergebied. Nederland stikt blijkbaar van de insecten in de lente en vooral de zomer. Dus vandaar dat deze vrolijke vogeltjes massaal naar Nederland trekken en hier hun jongen opvoeden. Ze hebben precies genoeg vet om de reis te maken. Hun energiebalans is heel precair, als er iets misgaat in de trek overlijden ze. Wat een staaltje evolutie, en wat een wonder!

 

Mijmerend liep ik mijn rondje bij de Reeuwijkse plassen en was aangekomen bij de vogelkijkplaats. Daar ga ik graag even zitten, camera in de aanslag. Om naar de ganzen te kijken die daar broeden. Ook trekvogels: grauwe ganzen. De ganzen waren ongedurig, gakkend, schreeuwend om een plekje om te nestelen. Als een gans te dicht bij zijn buurgans in de buurt kwam zag ik deze buur gakkend en fladderend van zijn nest opschieten en agressief zijn indringer wegjagen.

Zo knap en zo precies zit alles in elkaar. Ik verwonderde me en mijmerend bekeek ik deze grote vogels die het allemaal zo precies leken te weten. En bedacht me: ik kijk nu naar de meest “fitte” de meest passende, de beste van de beste, het neusje van de zalm van wat eeuwen en duizenden jaren evolutie heeft voortgebracht aan grauwe gans. Deze ganzen zijn “het”!

En toen voltrok zich de volgende scène! Werkelijk waar, ik verzin niets.

 

Twee ganzen waren in een ruzie over grenzen, of over partners geraakt, dat weet ik niet. Ik versta geen Gans, maar ik weet je wel te vertellen dat het een serieuze aangelegenheid moet zijn geweest want de achtervolger was super, super, enorm agressief. En ik denk dan: houd je wat rustiger, bespaar je krachten joh!

Maar ja, de natuur zit zo vernuftig in elkaar, het zal wel een doel dienen. Dus ik hield me maar bij aanschouwen van dit schouwspel. Het duurde wel een minuut of 10 deze achtervolging. Elke keer kon de achtervolgde net ontsnappen aan een agressief heftig pikkende bek. En vliegend, landend, zwemmend, aanlopen nemend en weer vliegend schoot het allemaal helemaal niet op voor hem.

Steeds bleef hij achternagezeten worden. Rustig werd de achtervolger gewoonweg niet meer. En toen gebeurde het: de achtervolgde maakte weer een vlucht, de achtervolging werd weer ingezet, en deze keer maakte de ontsnapper een heel aparte, vermoeide beweging, net ternauwernood een boom ontduikend in zijn vlucht. Maar de achtervolger echter had deze boom niet gezien! En ja hoor: hij dook vol met adrenaline, superwoedend gakkend, fladderend en totaal over de rooie voluit de boom in! Het gakken hield niet op, en gakkend donderde hij van tak naar tak, tot hij in het water onder de boom belande en daar eindelijk tot rust kwam. De achtervolgde voegde zich bij zijn partner op het nest. En samen met mij aanschouwde dit stelletje het poetsen van de veren van de verliezer. Die net deed alsof hij dat precies van plan was, lekker veren poetsen, beetje doen alsof zijn snavel bloedde.

 

Gos, de natuur zit nog ingenieuzer in elkaar dan ik dacht. Dit was de beste grap die ik in weken had gezien en gehoord!

Ik had niet gedacht dat evolutie ook om te lachen was!

 

Over Marieke

~(be)LEEF! EDUCREATIE~ Bioloog en Wiskunde docent VO - voor onderwijs van de toekomst- ~mindful en duurzaam~ Asperger en bipolair
Dit bericht werd geplaatst in DAG(boek) en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op evolutie om te lachen?

  1. Nico zegt:

    Mooie site en mooi verhaal! Zo zie je maar dat de aanvaller soms het slachtoffer wordt van zijn eigen woede!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s