Wiskunde Wijzer onderwijzen (1)

wiskundedroomUit recent onderzoek is gebleken dat het Wiskunde Onderwijs in Nederland niet optimaal is.

Er wordt slecht gerekend door Nederlanders, bovendien zijn er te weinig leerlingen die hoger onderwijs volgen in technische vakken. Dit is deels te wijten aan slecht basisonderwijs, het is bekend dat PABOstudenten slecht rekenden, en daarom is er ook een rekentoets ingevoerd voor deze groep aanstaande docenten in het basisonderwijs.

Maar dat is niet de enige reden. Juist doordat Wiskunde verplicht is gesteld voor veel studies, is er een probleem ontstaan.

Rekenangst

Uit het Groot Nationaal Rekenonderzoek bleek onder meer dat Nederlanders zijn onder te verdelen in vier typen rekenaars: de liefhebbers, de pragmaten, de voorzichtigen en de haters. De laatste twee groepen hebben Rekenangst. Dit is een serieus probleem. Aangetoond is dat rekenangst een fysieke reactie in het lichaam oproept, die zich uit bij de persoon in werkelijke pijn.  Mensen met rekenangst hebben er zelfs zo’n hekel aan, dat het pijn doet als ze een som moeten gaan maken. Vooral vrouwen hebben hier last van. Terwijl ze niet perse slechter hoeven te zijn in rekenen.

De twee groepen met rekenangst:

De rekenhater938421377_16_wMSS

Rekenhaters hebben een flinke hekel aan rekenen. Ze doen hun best rekenen te vermijden en als het toch moet, pakken ze er een rekenmachine of telefoon bij. Rekenhaters uit het Groot Nationaal Onderzoek hadden het hoogste niveau van rekenangst en het meest negatieve zelfbeeld wat betreft rekenen van alle deelnemers. Vergeleken met de andere rekentypes pinnen of chippen rekenhaters vaker in een winkel en gaan ze er vaker vanuit dat de rekening in een restaurant wel klopt. Ze rekenen weinig uit hun hoofd uit. Als een rekenhater wil weten hoeveel potten verf hij nodig heeft om een muur te schilderen, zal hij vaker iemand om hulp vragen. Een rekenhater in een andere tijdszone vraagt mensen naar de Nederlandse tijd in plaats van die zelf te berekenen.  En bijna een kwart van de rekenhaters in het Groot Nationaal Rekenonderzoek weet niet hoe ze overdag het zuiden moeten lokaliseren.

De voorzichtige rekenaar34862745

De voorzichtige rekenaar is op zijn hoede als het om rekenen gaat. Hij wil het precieze antwoord weten, maar vertrouwt daarvoor niet op de eigen hoofdrekenkunsten. Liever grijpt hij pen en papier of een rekenmachine en hij rekent daarom ook niet heel snel. De voorzichtige rekenaars uit het Groot Nationaal Onderzoek hadden ook een hoog niveau van rekenangst, maar net iets minder dan de haters. Hun rekenzelfbeeld was negatief, maar wel positiever dan dat van de rekenhaters. Vergeleken met de andere rekentypes zal een voorzichtige rekenaar minder vaak weten wat hij terugkrijgt in de winkel en weet hij bij korting vaak niet de nieuwe prijs. Hij gebruikt vaker een ezelsbruggetje om te weten hoeveel dagen er in de maand zitten. En voorzichtige rekenaars uit het Groot Nationaal Onderzoek laten vaker een ander hun belastingaangifte doen, of vragen er hulp bij.

Meer valt hierover te lezen in de vier rekentypes.

Rekenangst wegnemen

Om deze angst weg te nemen, moeten we eerst weten waar hij door ontstaat, en hoe deze wordt ervaren door deze personen.

Zweethanden en een snelle hartslag bij het vooruitzicht sommen te moeten maken. Zoveel mogelijk vermijden dat je iets moet uitrekenen. Geen exacte vakken kiezen op school. Bij mensen met rekenangst neemt de hekel aan rekenen extreme vormen aan. ‘We zien dat mensen met een verhoogd rekenangstniveau er bijvoorbeeld vaak op vertrouwen dat rekeningen wel kloppen en hun belastingaangifte door een ander laten doen. Allemaal om rekenen in het dagelijks leven te vermijden,’ zo omschrijft Brenda Jansen deze groep. Jansen is als psycholoog verbonden aan de Universiteit van Amsterdam en deed onderzoek naar rekenangst binnen het Groot Nationaal Onderzoek. Jansen: ‘Volgens de definitie zijn deze gevoelens van angst gericht op toekomstige gebeurtenissen, en staan ze niet in verhouding tot de eigenlijke gebeurtenis.’

Meer hierover valt te lezen op Labyrint.

424565-wiskundeHoe nemen we de angst weg? Nou, het lijkt me dat we moeten beginnen bij het weghalen van de druk. En wiskunde zo leuk mogelijk maken. Het blijkt uit onderzoek dat het effect van een docent groter is op het behalen van goede cijfers, dan een goed boek. Bovendien wekt angst, angst op. En andersom: docenten die lef hebben, inspireren tot lef.

De juiste docent is het halve werk

Goede wiskunde docenten moeten in staat zijn de druk eraf te halen, wiskunde leuk te maken, veel verschillend lesmateriaal voor de verschillende leerstrategieën aan te bieden, en zich kunnen inleven in hun leerlingen. Humor speelt daarbij natuurlijk een belangrijke rol: ga als wiskunde docent eens expres stuntelen: dat zorgt ervoor dat leerlingen betrokken blijven bij de les, en vooral: zich af en toe “beter” voelen dan de docent!

Motiverende docenten zijn het halve werk. Energie, doorzettingsvermogen, inlevingsvermogen, differentiëring  verschillende werkvormen, coöperatieve competitieve elementen in de lessen, en het slim gebruik van ELO en digitale borden zijn allemaal veel belangrijker dan goede boeken. De komende weken komen er op gebioblogeerd een aantal wis(ikdamaar)kunde-artikelen in mijn zoektocht naar motiverend wiskunde onderwijs.

docent-schrijft-op-bord-kleiner-croppedOok zal ik in gaan op de rol die vrouwelijke docenten moeten gaan nemen, de angst bij vrouwelijke leerlingen wordt aangewakkerd door basisschooldocenten met angst voor rekenen. En andersom: vrouwelijke wiskunde en beta-docenten inspireren meisjes tot het volgen van exact onderwijs. Het valt niet te onderschatten wat een vrouwelijke docent wiskunde voor de klas aan meerwaarde heeft ten opzichte van een mannelijke.

De uitzending van Labyrint naar aanleiding van het Groot Nationaal Rekenonderzoek is hier terug te zien.

Over Marieke

~(be)LEEF! EDUCREATIE~ Bioloog en Wiskunde docent VO - voor onderwijs van de toekomst- ~mindful en duurzaam~ Asperger en bipolair
Dit bericht werd geplaatst in (ver)WONDER, WIS(ikdamaar)KUNDE en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s